Nghĩ về một Gia đình văn hóa và xã hội văn hóa?

Đăng ngày

 

GNsP – Ngày lễ Thánh Gia Thất nghĩ về giá trị gia đình. Nhìn vào gia đình Thánh Gia của Chúa Giêsu mới thấy hết được vẻ đẹp và sự hi sinh một đời của Đức Trinh nữ Maria và Thánh Cả Giuse. Bởi chỉ có một điều duy nhất đó là hai Đấng Thánh đã sống đẹp lòng Thiên Chúa từ khởi sự cho đến khi kết thúc công cuộc cứu độ của Thiên Chúa qua Đức Giêsu nhập thể làm người và chịu chết trên cây thập giá vì tội lỗi của con người. Đức Mẹ Maria và Thánh cả Giuse đã sống một đời sống ‘’Xin Vâng’’.

Cha mẹ là nền tảng của gia đình, gia đình là nền tảng của xã hội, một gia đình tốt góp phần kiến tạo một xã hội tốt.  Một xã hội tốt là sản phẩm của những cá nhân con người tốt trong xã hội đó xây dựng nên. Ông bà cha thường có câu nói ‘’thượng bất chính, hạ tất loạn’’. Để có được môi trường tốt trong gia đình cần có những người cha người mẹ là gương sáng cho con cái học tập và được ảnh hưởng. Một xã hội tốt thường được xây dựng bởi những chính sách khôn ngoan và nhân văn bởi những người cầm quyền. Đó chẳng phải là lý thuyết nhưng là hiện hữu của xã hội nhân loại.

Chính Đức Mẹ Maria và Thánh Giuse là một nền tảng vững chắc để cưu mang Đức Giêsu, dưỡng nuôi và chăm sóc Người trong một môi trường Thánh. Giá Trị của gia đình Thánh gia là đời sống xin vâng và đẹp lòng Thiên Chúa.

Với các quốc gia giá trị của gia đình được đánh giá trong mức tiêu như thế nào?  Tại Việt Nam, “gia đình văn hóa” phải được nhà nước công nhận. Theo hướng dẫn của Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, thì chỉ có bốn tiêu chuẩn chính để xem xét công nhận Gia đình văn hóa là: ‘Gia đình ấm no, hòa thuận, tiến bộ, khỏe mạnh và hạnh phúc; thực hiện tốt nghĩa vụ công dân; thực hiện kế hoạch hóa gia đình; đoàn kết tương trợ trong cộng đồng dân cư’

Theo nguồn tin của báo nhà nước chỉ trong vòng 6 tháng đầu năm 2015  cả nước xảy ra 13.204 vụ bạo lực gia đình. Nguyên nhân dẫn đến bạo lực được báo chí nhà nước nhận định có rất nhiều nguyên do như vì rượu bia, bất bình đẳng giới tính, nghèo đói, nhận thức hạn chế…

Theo con số thống kê của ban chỉ đạo trung ương phong trào ‘Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa’, Việt Nam có khoảng 19 triệu gia đình đạt danh hiệu ‘gia đình văn hóa’. Cũng theo thống kê này, hơn 85% gia đình Việt Nam hiện nay là gia đình văn hóa. Thế nhưng theo báo tuổi trẻ vào ngày 3/12/2015, ông phó thủ tướng Vũ Đức Đam phải công nhận rằng, mặc dù cả nước có hơn 19 triệu gia đình văn hóa nhưng tình bạo lực gia đình, đạo đức gia đình và xã hội đang xuống cấp trầm trọng, tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng, các giá trị văn hóa truyền thống gia đình đang dần bị mai một.

Đến nỗi khi nói về tình trạng đạo đức của người Việt bây giờ, Nhạc sỹ Mai Trung Chính, sống tại Sài Gòn trong một phỏng vấn đã  ngậm ngùi khẳng định “Nói thật, bây giờ người ta ‘sống chết mặc bay’, thậm chí đi ra ngoài đường mà lỡ có bị cướp, người ta lờ đi cho xong chuyện, hoặc hai người đánh thì cứ việc đánh đi, còn ngươi ta cũng lờ luôn, mặc kệ”.

Rốt cuộc cái tiêu chuẩn và danh hiệu mà nhà nước gán cho gia đình văn hóa trong xã hội Việt Nam là gì?

Điều gì khiến cho hiện thực đạo đức xã hội xuống cấp trầm trọng vừa nêu trên mà báo chí nhà nước đã dẫn lời và nhận định?

Phải khẳng định rằng tại Việt Nam có rất nhiều gia đình sống đạo đức, lề lối, lễ phép. Đó là một nét đẹp và thiêng liêng của gia đình mà chẳng cần phải công nhận gia đình văn hóa gì hết?  Chính cuộc sống của họ đã thể hiện và hành động vô cùng văn hóa. Thời trước có những gia đình tứ đại đồng đường, thậm chí ngũ đại đồng đường vẫn sống hòa thuận, thương yêu nhau.

Một xã hội cần tạo cho con người biết sống nhân văn, nhìn thấy nhau, biết yêu thương nhau. Gia đình là nền tảng của đời sống cá nhân mỗi người, mà mỗi người biết sống và có nếp sống văn hóa trong một xã hội văn hóa thì họ sẽ chăm lo cho gia đình cách tốt nhất, như vậy từ nhiều gia đình có nếp sống nhân văn sẽ  tạo nên một xã hội phát triển. Đó chính là mối tương quan giữa con người với con người, con người với gia đình, gia đình với xã hội và ngược lại.

Sự tàn nhẫn vô liêm sỉ nhất thế giới này đều do trí lực gây nên. Con người có thể dùng trí tuệ đi làm những việc vô liêm sỉ. Đặc biệt là ở mặt đối xử với đồng loại. Sự tàn sát lẫn nhau giữa các con vật làm sao có thể tàn nhẫn hơn, vô liêm sỉ hơn sự tàn sát lẫn nhau giữa các con người với con người.

Để sống hoàn thiện về nhân cách và phẩm giá cần có một lương tâm và văn hóa. Trong gia đình các cá nhân biết tôn trọng người thân cận mình, tôn trọng cha mẹ, anh chị em. Trong xã hội người lãnh đạo muốn có xã hội tốt đẹp cần phải tôn trọng và phục vụ, yêu thương người dân, người dân nên có văn hóa tôn trọng và giúp đỡ người lãnh đạo sống đúng và sống tốt, phải lên án cái sai, cái bất  công mà xã hội đang tồn tại, có như thế mới mong dẹp yên được những nhức nhối về tệ nạn văn hóa, tệ nạn tham những, bạo lực gia đình hầu mong xã hội tốt đẹp hơn.

Gia đình là nền tảng của xã hội. Và xã hội phải phục vụ gia đình, xã hội phải đảm bảo và tôn trọng các  quyền căn bản của con người thì các giá trị đời sống gia đình mới được cũng cố, bảo vệ và thăng tiến.

Paulus Lê Sơn