Suy niệm 4: MẸ HẰNG CỨU GIÚP

Đăng ngày

GNsP (13.04.2016) – Các đoạn Kinh Thánh gợi ý suy niệm

Gl 4,4-7

(4) Nhưng khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới, sinh làm con một người đàn bà, và sống dưới Lề Luật, (5) để chuộc những ai sống dưới Lề Luật, hầu chúng ta nhận được ơn làm nghĩa tử. (6) Ðể chứng thực anh em là con cái, Thiên Chúa đã sai Thần Khí của Con mình đến ngự trong lòng anh em mà kêu lên: “Ápba, Cha ơi!” (7) Vậy anh em không còn phải là nô lệ nữa, nhưng là con, mà đã là con thì cũng là người thừa kế, nhờ Thiên Chúa.

Tv 70

(2) Lạy Chúa Trời, xin đến cứu con,
muôn lạy CHÚA, xin mau phù trợ!

(3) Ước gì những kẻ tìm hại mạng sống con
phải nhơ nhuốc thẹn thùng!
Ước gì bọn đắc chí vì con mắc hoạ
phải tháo lui nhục nhã!

(4) Những đứa cười ha hả nhạo con
phải quay gót thẹn thùng!

(5) Ước chi mọi kẻ tìm kiếm Chúa
đều mừng vui hoan hỷ trong Ngài!
Và những ai cảm mến ơn Ngài tế độ
luôn nói rằng: “Thiên Chúa vĩ đại thay!”

(6) Thân phận con khốn khổ nghèo hèn,
xin mau đến cùng con, lạy Thiên Chúa!
Ngài là Ðấng phù trợ, là Ðấng giải thoát con,
muôn lạy CHÚA, xin đừng trì hoãn.

Đức tin Kitô giáo căn bản không phải là vấn đề luân lý, không phải là tình cảm tôn giáo bình thường, cũng không phải là một lối sống. Các lời tuyên bố trên thoạt nghe có vẻ gây sốc. Hơn thế nữa, biểu hiện tôn giáo của mỗi tín hữu diễn tả qua đời sống bên trong và hành vi bên ngoài của họ thì không hẳn là cốt lõi của Kitô giáo, mà chỉ là hệ quả của điều gì đó hoàn toàn khác. Trên hết mọi sự, Kitô giáo là sự can thiệp của Thiên Chúa. Không phải do con người nỗ lực tìm kiếm Thiên Chúa hay là việc giảm thiểu sự sống của Thiên Chúa xuống cấp độ nhân loại. Nhưng chính Thiên Chúa tự mạc khải, tự tỏ mình ra. Người mới chính là Đấng tìm kiếm con người để trao ban cho họ quà tặng là chính sự sống của Người: “Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và cắt cử anh em để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại, hầu tất cả những gì anh em xin cùng Chúa Cha nhân danh Thầy, thì Người ban cho anh em.” (Ga 15,16). Kitô giáo là việc Thiên Chúa dính dự vào cuộc sống con người. Nếu chúng ta quên điều này, chúng ta sẽ giảm thiểu đời sống Kitô hữu xuống thành một kiểu chủ nghĩa nhân văn tôn giáo. Tranh ảnh thánh liên tục nhắc nhớ chúng ta qua nhiều thế kỷ về chân lý căn bản này.

omph_rome

Bản gốc bức linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp được cất giữ tại Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế ở Rôma, nhưng các bản sao thì được tôn kính trên khắp thế giới. Linh ảnh này được xem là ảnh về Đức Maria được tôn kính nhiều nhất trên thế giới trong rất nhiều tranh ảnh về Mẹ, và linh ảnh này khẳng định cách chính xác chân lý trên. Bức linh ảnh đã minh chứng sự thật rằng Thiên Chúa là Đấng đầu tiên yêu thương chúng ta, tuyển chọn chúng ta và mạc khải chính Người cho chúng ta để mời gọi chúng ta, trong lòng thương xót bao la của Người, đi vào tình bằng hữu đời đời với Người. Chính Người đã đi bước trước để gặp gỡ chúng ta trong linh ảnh này; sự trợ giúp vô hạn của Người (ơn cứu độ) cùng hòa nhịp với sự chuyển cầu không ngừng nghỉ của Đức Maria. Đức Maria đẹp tuyệt vời vì Mẹ phản chiếu nơi mình sự cứu giúp liên lỉ và đời đời của Thiên Chúa Toàn năng, vì Mẹ trở nên một khí cụ tuyệt hảo, hay như chúng ta nói cách thân thương trong lời kinh (Mẹ là) “Đấng ban phát ân sủng của Thiên Chúa”.

Khi đứng trước bản gốc Linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp trên cung thánh Nhà thờ Thánh Anphong ở Roma có thể chúng ta sẽ bất ngờ, nhất là đối với những ai kỳ vọng sẽ nhìn thấy một bức tranh về Mẹ Maria tuyệt đẹp được trang trí bằng đá quý và khung mạ vàng. Sau lần cải tạo cuối cùng, bức linh ảnh được đặt trong một hộp kính và gỡ bỏ tất cả mọi vật trang trí. Chúng tôi làm điều này để linh ảnh trở về trạng thái của một tranh i-côn, làm nổi bật sự đơn sơ mê hoặc của linh ảnh và tất cả những yếu tố có thể làm cho việc chiêm niệm trước ảnh thánh được sâu sắc hơn. Bức linh ảnh được vẽ trên tấm hồ đào kích thước 54×41.5cm; do đó, bức ảnh không quá lớn, có thể rước kiệu cho mọi người tôn kính.

Theo truyền thống, vào thế kỷ 16, bức linh ảnh được đưa từ một nhà nguyện trên đảo Crete ở Greece về Rôma. Trên hành trình trở về Italy, trong cơn bão đầy hiểm nguy, tất cả các thành viên trên con tàu ấy đã được cứu sống vì có linh ảnh Mẹ trên tàu. Trải qua nhiều thăng trầm, bức linh ảnh được gửi trở về lại Nhà thờ Thánh Mát-thêu tại Rôma trên đồi Esquiline mà lúc ấy không còn tồn tại nữa. Đó là nơi bức linh ảnh từng được tôn kính, trước khi nhà thờ bị phá hủy suốt thời gian nổ ra cuộc cách mạng Pháp.

Tuy nhiên, không phải mãi đến năm 1866 khi Đức Giáo hoàng Piô IX trao bức linh ảnh cho các Tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế đặt trong Nhà thờ mới xây ngay trên nền nhà thờ Thánh Mát-thêu trước đây trên đồi Esquiline và được dâng kính Thánh Anphong, Đấng sáng lập Dòng, thì danh tiếng thực sự của bức linh ảnh mới bắt đầu khởi phát. Cám ơn sự quảng bá nhanh chóng lòng sùng kính bức linh ảnh, và lập tức một năm sau, các anh chị em tín hữu ở Livepool muốn mang bản sao trung thực của nó về Vương quốc Anh cùng với họ. Kể từ đó, hàng chục ngàn bản sao linh ảnh đã được mang ra khỏi Rôma để đến khắp nơi trên thế giới, và góp phần làm gia tăng con số các Đền thờ tôn kính Linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (ĐMHCG).

Các chuyên gia về tranh i-côn nhận thấy linh ảnh ĐMHCG có nhiều nét tương đồng với các tranh i-côn được vẽ trong khoảng từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 16 tại Venice, nơi mà những ảnh hưởng của nghệ thuật Đông phương đã góp phần vào việc hình thành trường phái vẽ tranh i-côn vào đầu thế kỷ 13, mà các tác giả được biết đến thời ấy như Paolo Veneziano và Maestro di Elsino. Theo trường phái này, các yếu tố Đông Tây kết hợp với nhau tạo nên một kiểu tranh i-côn mới với nét đẹp đặc thù và phổ quát. Trong Linh ảnh ĐMHCG không rõ tác giả, người ta cũng có thể phân biệt những yếu tố tương đồng với các tranh i-côn Creta của Andrea Rizo da Candia, cũng như một số yếu tố điển hình của tranh i-côn Veneta. Đó là lý do tại sao các chuyên gia này tin rằng bức linh ảnh ĐMHCG có thể đến từ trường phái Veneta-Creta nội trong thế kỷ 16. Hầu hết các nghiên cứu gần đây dường như ủng hộ quan điểm này, cho rằng niên đại của tấm panel vẽ linh ảnh thuộc thế kỷ 14 và linh ảnh được vẽ vào thế kỷ 16.

MHCG

Bất kể niên đại và nguồn gốc của bức ảnh thánh như thế nào, chúng ta nhìn ngắm linh ảnh với con mắt đức tin. Điều quan trọng nhất mà chúng ta cần ý thức đó là một bức tranh tôn giáo, làm sao để chúng ta thiết lập được mối tương giao thiêng liêng đích thực với các đấng mô tả trong ảnh; có 4 nhân vật thánh: Chúa Giêsu, Mẹ Maria và hai Tổng lãnh Thiên thần. Chúng ta đã được giải thích về các chữ viết tắt trên linh ảnh. Các chữ cái lớn nhất phía trên hào quang của Đức Mẹ là các chữ viết tắt tiếng Hy Lạp của chữ “Mẹ Thiên Chúa”. Các chữ này xác nhận rằng người phụ nữ được mô tả trong linh ảnh chính là Theotokos, nghĩa là Mẹ Thiên Chúa. Các chữ ấy diễn tả sự thật về thiên chức của Đức Maria. Tước hiệu này cũng xác nhận sứ mạng của Mẹ Maria: sinh ra Chúa Giêsu và giới thiệu Người với thế gian. Như thế, toàn thể bức linh ảnh loan báo với chúng ta một chân lý căn bản về Thánh Mẫu học. Những chữ viết tắt phía trên Chúa Hài Nhi cũng là chữ Hy Lạp có nghĩa là “Đức Giêsu Kitô”, và phía trên hai Thiên thần là chữ “Tổng lãnh Thiên Thần Micaen” bên trái và chữ “Tổng lãnh Thiên Thần Gabrien” bên phải.

Name omph

Tên của các nhân vật trong linh ảnh có một tầm quan trọng lớn lao. Chính những cái tên ấy truyền đạt ý nghĩa đích thực và giá trị thiêng liêng cho linh ảnh; các tên ấy diễn tả căn tính của linh ảnh và cho nó sự hiện diện nhiệm mầu. Sự gặp gỡ của chúng ta với linh ảnh nói chung nên bắt đầu bằng việc đọc linh ảnh với đức tin trọn vẹn và nhận ra sự hiện diện thiêng liêng và vì thế cũng là tầm quan trọng của các nhân vật được mô tả trong linh ảnh đối với đời sống nội tâm của chúng ta.

Trong truyền thống Đông phương, đặc biệt là Ai Cập, tên là phần không thể thiếu của một con người, vì nó diễn tả căn tính và sự độc đáo của người đó. Khi xướng lên hay viết tên của ai đó ra, người ta cho cái tên ấy sự sống và kéo dài sự sống cho cái tên ấy. Vì tôn trọng mà người Do Thái không bao giờ gọi tên của Thiên Chúa, và tin rằng chính quyền năng của Thiên Chúa đã đủ tự tỏ mình ra và hành động qua Danh ấy. Kitô hữu chúng ta cũng thế, chúng ta rút ra từ kho tàng của truyền thống Cựu Ước để cố gắng không bao giờ kêu tên Thiên Chúa cách vô cớ. Chúng ta đặt tên Thánh cho một em bé khi cháu được lãnh nhận bí tích Thánh tẩy là để diễn tả căn tính mới của đứa trẻ trong Đức Kitô. Kể từ giờ phút ấy, đứa trẻ mang nơi mình dấu hiệu vô hình của sự liên kết với Đấng Cứu Thế, sự liên kết làm cho đứa trẻ trở thành thụ tạo mới. Tương tự như thế, danh của Chúa Kitô và Mẹ Maria ghi trên linh ảnh hiện thực hóa sự hiện diện hành động của các ngài, một sự hiện diện vượt quá tầm nhìn của chúng ta. Danh Chúa Giêsu và Mẹ Maria là vũ khí mạnh mẽ trong cuộc chiến chống lại sự dữ, và khi được khắc lên ảnh thánh sẽ làm cho linh ảnh trở nên linh thiêng.

Khoảnh khắc quan trọng khi chiêm ngắm linh ảnh chính là ý thức sự hiện diện của những nhân vật trong ảnh. Khi đọc tên của những nhân vật được mô tả trong linh ảnh, người ta cần nhận ra sự hiện diện thiêng liêng đích thực của các nhân vật ấy. Trong khi suy niệm chúng ta phải xác tín rằng Đức Kitô, Mẹ Người và các thiên thần sống trong cõi đời đời trở nên hiện tại ở đây và ngay lúc này, tạ ơn vì đức tin chúng ta, trong “khung cửa sổ” của linh ảnh. Được củng cố và đào sâu trong bình an, sự ý thức này làm cho lòng người phấn khởi và chuẩn bị tâm hồn cho việc suy niệm. Nhìn lên linh ảnh trong ý thức về sự tiếp xúc thiêng liêng đích thực với các thánh đang sống trong vinh quang, không phải để cố gắng làm xáo trộn bầu khí cảm xúc trong quá trình chiêm niệm, chúng ta bắt đầu suy niệm về linh ảnh, nhìn ngắm linh ảnh bằng trái tim chúng ta.

Chúa Giêsu, Đức Maria và các Thiên thần ở trước mặt chúng ta với tất cả sự uy nghi của các ngài trong Linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp và minh chứng rằng Thiên Chúa đang tìm kiếm chúng ta, chứng tỏ Người tự mạc khải mình ra cho chúng ta, rằng Người đến gặp gỡ chúng ta với sự hiện diện của Người là tràn ngập tình yêu thương. Các ngài đi vào thế giới chúng ta để mang lòng thương xót và bình an nội tâm cho chúng ta, các ngài còn mời gọi chúng ta tham dự vào thế giới vô hình để chúng ta có thể hiểu rõ những cảm xúc bên trong chúng ta và trở nên sống động nhờ công trình của Chúa Thánh Thần.

Marek Kotynski, C.Ss.R

Chuyển ngữ: Lm. Giuse Đinh Hữu Thoại, C.Ss.R