Tự do tôn giáo trên thế giới càng bị bắt bớ hơn và Việt Nam nằm trong những nước bị lưu ý đặc biệt

Đăng ngày

GNsP – Quyền thực thi tôn giáo đã bị tấn công liên tục trên toàn thế giới trong năm qua 2015 và càng ngày càng tệ hơn, theo một báo cáo mới từ một Ủy ban lưỡng đảng Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến các Kitô hữu, tín đồ Hồi giáo, Do Thái giáo, và những giáo phái khác.

Tiến sĩ Robert George, chủ tịch Ủy ban Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế, đã tuyên bố hôm thứ Hai rằng, “Bằng mọi biện pháp, tự do tôn giáo ở nước ngoài đã bị tấn công nghiêm trọng và lâu dài từ khi phát hành Báo cáo thường niên vừa qua của ủy ban chúng tôi vào năm 2015.” Ông đã phát biểu tại buổi báo cáo tự do tôn giáo hàng năm của Ủy Ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ.

George đã ghi nhận rằng, “điều tốt nhất ở hầu hết các quốc gia mà chúng tôi đã đảm nhiệm, tình hình tự do tôn giáo đã không cải thiện, mà ngược lại tồi tệ hơn trong năm 2015.”

Ông đã nói trong một cuộc họp báo đưa ra báo cáo ngày 02 tháng 05 rằng, “Tôi sợ…chúng ta sẽ thua trong trận chiến của các ý tưởng, chúng tôi cần sự ủng hộ của nhân dân Mỹ về điều này.” Ông nói thêm, “Công chúng cần hiểu được vấn đề này. Chúng tôi tin tưởng vào sự tự do tôn giáo. Nó được ghi nhận đầu tiên trong việc sửa đổi Hiến pháp của chúng tôi.”

Ủy Ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ là một ủy ban lưỡng đảng liên bang cố vấn cho Bộ Ngoại giao về tự do tôn giáo trên toàn thế giới. Nó được thiết lập vào năm 1998 theo Đạo luật Tự do Tôn giáo Quốc tế. Một trong những nhiệm vụ chính của ủy ban là xuất bản một báo cáo hàng năm trên toàn cầu về tự do tôn giáo, lưu ý những quốc gia có ngược đãi tồi tệ nhất chống lại tự do thực hành tôn giáo.

Trong số các khuyến nghị của báo cáo là một danh sách các nước nên dựa vào danh sách quan tâm đặc biệt của cơ quan các quốc gia, hay các quốc gia nơi mà các hành vi tồi tệ nhất về tự do tôn giáo đang diễn ra, hoặc ở trong tầm tay của chính phủ hoặc không bị trừng phạt từ phía chính phủ.

Danh sách các quốc gia được quan tâm đặc biệt hiện tại bao gồm Trung Quốc, Miến Điện, Bắc Triều Tiên, Iran, Saudi Arabia, Uzbekistan, Turkmenistan, Tajikistan, và Eritrea. Ủy Ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ cũng đã yêu cầu Bộ Ngoại giao để chỉ định thêm bảy quốc gia nữa như là các nước trong danh sách quan tâm đặc biệt gồm: Cộng hòa Trung Phi, Nigeria, Iraq, Việt Nam, Ai Cập, Pakistan và Syria.

Sự tôn trọng tự do tôn giáo trong năm 2015 giảm do nhiều yếu tố, báo cáo giải thích: bạo lực tôn giáo của các nhóm khủng bố giết chết và trục xuất hàng triệu người ra nước ngoài vì niềm tin tôn giáo của họ, chính phủ tiếp tục tống giam những người vì niềm tin vào tôn giáo của họ, và gia tăng chống lại Do Thái giáo và Islamophobia ở Châu Âu và Nga.

Các nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo và Boko Haram đã giết chết hoặc buộc hàng triệu người rời bỏ nhà của họ ở Iraq, Syria, và Nigeria trong vài năm qua, gây một tai họa của bạo lực, tra tấn và lạm dụng trên toàn bộ các sắc tộc thiểu số và góp phần vào một cuộc khủng hoảng người tị nạn toàn cầu.

Trong khi đó, các chính phủ ở các nước đó đã không thể bảo vệ các sắc tộc thiểu số tôn giáo của họ trong cách nguy hiểm. Iraq và Syria gần như đã cho thấy một sự bất lực để bảo vệ dân cư và các tổ chức phi chính phủ khác, cũng như tội đồng lõa của họ trong việc thúc đẩy các căng thẳng giáo phái làm các quốc gia của họ rất dễ bị tổn thương.

George đã nói, tại Syria, chế độ Assad đã phạm tội thúc đẩy tình trạng căng thẳng góp phần tạo nên Nhà nước Hồi giáo. Theo báo cáo, chế độ cai trị đã vi phạm tội ác chống lại nhân loại, chống lại người Sunni và những người khác.

Báo cáo cho biết và nhấn mạnh rằng, Hoa Kỳ nên có một nhà lãnh đạo trong việc chấp nhận những người tị nạn và nạn nhân của cuộc đàn áp tôn giáo. Quốc gia nên đặt mục tiêu nhận 100.000 người tị nạn Syria và cần cung cấp đủ kinh phí cho việc rà soát những người tị nạn này.

Ở châu Á, hàng ngàn người Rohingya, một nhóm thiểu số Hồi giáo của Miến Điện, đã bị chính phủ của họ tước quyền công dân và đã rời bỏ nhà cửa của mình, không có pháp luật bảo vệ. Theo báo cáo, có một triệu người Rohingya đã bỏ trốn ra nước ngoài.

Những người tị nạn chạy trốn khỏi châu Phi, Syria và Iraq, đặc biệt là từ sự tấn công dữ dội của Nhà nước Hồi giáo và Boko Haram, hoặc là chạy trốn sang các nước xung quanh đã làm các nước này trở nên căng thẳng với số dân tị nạn lớn, hoặc thực hiện một hành trình nguy hiểm qua Địa Trung Hải vào châu Âu. Ở đó, họ bị tiếp nhận với một sự thù địch ngày càng tăng, đặc biệt là những người nhập cư Hồi giáo, người phải đương đầu với một làn sóng của Islamophobia.

Những người Hồi giáo ở châu Âu bị sách nhiễu vì mặc những biểu tượng công khai về tôn giáo của họ như khăn trùm đầu và khăn mặt. Họ thậm chí còn phải chịu các cuộc tấn công bạo lực. Các đảng chính trị cực hữu lợi dụng sự bài ngoại chống lại các người nhập cư, người Hồi giáo và Do Thái đang tăng phổ biến.

Hơn nữa, các cuộc tấn công khủng bố tại thủ đô Paris và Brussels vào năm 2015 và 2016 đã làm nảy sinh ra những phản ứng dữ dội chống lại người Hồi giáo bởi các thành viên của cộng đồng xã hội lớn hơn, nhiều người lại đổ lỗi chung cho người Hồi giáo, tất nhiên đó là một điều khủng khiếp, ông George nói.

Luật hạn chế hành vi tôn giáo như cắt bao quy đầu và giết mổ súc vật đã nổi lên ở Đan Mạch và Hà Lan. Sự bài ngoại và ghét tội phạm – đặc biệt chống đối người Do Thái – hiện đang được tích cực miễn trừng phạt ở Nga và là một vấn đề trên toàn châu Âu, kết quả là một gia tăng theo cấp số nhân trong việc di cư của người Do Thái từ châu Âu. Người Do Thái đang là mục tiêu của người theo chủ nghĩa thế tục, các đảng chính trị cực hữu, và Hồi giáo cực đoan là những người tìm cách tuyển nhận từ các thành viên bất mãn của các cộng đồng Hồi giáo.

Các chính phủ khác, bao gồm cả Trung Quốc, Iran, Nga, Eritrea và Bắc Triều Tiên, Việt Nam đang ra sức đàn áp tôn giáo và bỏ tù những người chỉ đơn giản là vì họ thể hiện niềm tin tôn giáo của mình.

George nói rằng, “Những tù nhân lương tâm, những người đang bị cầm tù, bị đánh đập, bị tra tấn chỉ vì bày tỏ lương tâm niềm tin tôn giáo hay quan điểm về tôn giáo, là một bản cáo trạng của mọi chính phủ mà họ nắm giữ.”

Tại Iran, số người từ các cộng đoàn tôn giáo bị cầm tù vì niềm tin của họ đã tăng lên dưới quyền của tổng thống Hassan Rouhani, với tôn giáo Baha’i, Hồi giáo Sunni, và người không theo chính thống Hồi giáo Shia tất cả là mục tiêu.

Ở Trung Quốc, Bao Guohua, một mục sư Tin Lành đã bị bắt bỏ tù 14 năm, và vợ của ông 12 năm tù vì dẫn đầu một nỗ lực chống lại việc Nhà nước xúc phạm các nhà thờ. Việc san bằng các nhà thờ trái phép ở Trung Quốc đã trở thành một vấn nạn. Mới đây một mục sư Tin lành khác và vợ của ông đã bị chôn sống vì nỗ lực ngăn chặn việc phá bỏ một nhà thờ: Li Jiangong đã sống sót, nhưng vợ ông Ding Cuimei đã tử vong.

Tại Ả Rập Saudi, blogger Raif Badawi đã bị bỏ tù vào năm 2012 vì tội danh đụng đến chính quyền Hồi giáo. Chỉ cần “nói lên suy nghĩ của mình, nói theo lương tâm của mình”, ông đã phải chịu lăng mạ khủng khiếp, George nói. Một người Saudi, Ashraf Fayadh, đã bị bắt vì “thúc đẩy thuyết vô thần.”

Ở Uzbekistan – nơi mà hơn 90% dân số theo đạo Hồi giáo và nơi mà các nhóm tôn giáo phải đăng ký hoạt động với chính phủ – hơn 12.000 người Hồi giáo đã bị bắt giam vì các hoạt động tôn giáo trái phép.

Một vấn đề khác về tự do tôn giáo là các luật chống chủ nghĩa cực đoan, thường được sử dụng để đàn áp thẳng tay các sắc tộc tôn giáo với lý do chống khủng bố và chủ nghĩa cực đoan.Ở Nga, luật đó đã được sử dụng chống lại các nhân chứng Jehovah và những người Hồi giáo. Luật yêu cầu không có bằng chứng cho một lời buộc tội của bạo lực tôn giáo, và vì vậy người có thể bị kết án và bị bỏ tù chỉ vì “rao giảng chân lý hoặc tính ưu việt” tôn giáo của họ.George đã giải thích rằng, chính phủ thực thi các luật chống chủ nghĩa cực đoan “thường làm thúc đẩy chủ nghĩa rất cực đoan mà họ đang có chủ đích để chiến đấu,”và việc chống khủng bố “trở thành một cái cớ” cho những vi phạm nhân quyền.Ông lưu ý rằng, điều này được chứng minh ở Trung Quốc, nơi mà hành động của nhà nước phản đối người Uyghurs, một sắc tộc thiểu số Hồi giáo ở phía tây bắc Trung Quốc, “đã đơn giản thúc đẩy bạo lực.”

Luật báng bổ chống lại những lời nói hay những hành động biểu lộ sự khinh thường hay nhạo báng tôn giáo cũng là một vấn đề nguy hại trong một số quốc gia – đáng chú ý nhất ở Pakistan, nơi không có bằng chứng được đòi hỏi cho một lời buộc tội, và tội phạm có thể bị trừng phạt bằng cái chết.

Bản tóm tắt của báo cáo đã nói, sự báng bổ “có thể là nhạy cảm hoặc gây tổn thương cho nhiều người,” nhưng “luật báng bổ thì không phải là câu trả lời. Họ bố trí không thích hợp các chính phủ như là những thẩm phán của sự thật hay sự đúng đắn tôn giáo, cho phép các quan chức thực thi quan điểm đặc biệt đối với cá nhân, sắc tộc thiểu số, và những người biệt giáo.”

Cùng với các kiến nghị cho danh sách các quốc gia được quan tâm đặc biệt, ủy ban cũng có một danh mục các nước Bậc 2 mà “không phải là những nước bị ngược đãi tồi tệ nhất,” George đã ghi nhận, tuy nhiên vẫn có những nước sự ngược đãi nghiêm trọng và quan trọng còn đang xảy ra. Những nước này là Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan, Cuba, Lào, Malaysia, Ấn Độ, Indonesia, và Afghanistan.

Báo cáo cho biết thêm, các lãnh đạo của một số nước nhất định như Ai Cập và Ấn Độ đã nói những điều đúng đắn về tự do tôn giáo và bảo vệ các sắc tôn thiểu số tôn giáo, nhưng chính phủ của họ hoặc là đồng lõa trong cuộc đàn áp dân tộc thiểu số hoặc bất lực trong việc ngăn chặn bạo lực sắc tộc.George nói thêm rằng, “Trong một số quốc gia vẫn luôn có một khoảng cách giữa của thể chế và thực tế,” và “lời nói không quan trọng, trừ khi nó được đi kèm với hành động.”

GNsP (theo CNA)