Bài 9. Các Đức Giáo Hoàng Đại kết (phần 2)

Đăng ngày

GNsP -Về các Đức Giáo hoàng Đại kết:

225039_126906037387864_126902134054921_187071_7355006_n1III. Đức Giáo Hoàng Gioan- Phaolô II (18.5.1920 – 02.4.2005)

3.1. Vài hàng tiểu sử. Ngài sinh ngày 18-5- 1920 tại Wadowice (Ba Lan), tên khai sinh là Karol Jozef Woityla, là con út trong gia đình có ba người con của ông bà Woityla. Thân mẫu Ngài qua đời năm 1929. Người anh cả là Edmund, bác sỹ, qua đời năm 1932. Thân phụ Ngài qua đời năm 1941. Chị Ngài là Olga qua đời trước khi Ngài được sinh ra. Ngài được Rửa tội ngày 20-6- 1920 tại nhà thờ Giáo xứ Wadowice. Rước lễ lần đầu lúc 09 tuổi và lãnh nhận Bí tích Thêm sức lúc 18 tuổi. Sau khi học hết chương trình Trung học tại Wadowice, Ngài đã ghi danh vào Đại học Jageliónica, Cracovia. Năm 1939, Đại học bị đóng cửa vì chiến tranh, Ngài làm việc trong một hầm mỏ (năm 1940-1944) và sau đó, trong một nhà mày hóa chất Solway để mưu sinh và tránh bị đưa vào trại tập trung bên Đức. Từ năm 1942, thấy mình có ơn gọi làm Linh mục, Ngài theo học tại Đại chủng viện chui ở Cracovia do Đức TGM. Cracovia, ĐHY Adam Stefan Sapieha hướng dẫn. Sau khi chiến tranh kết thúc, Ngài tiếp tục học trong Đại chủng viện Cracovia, mới được mở cửa lại và học tại phân khoa Thần học của Đại học Jagelionica cho đến khi chiụ chức Linh mục tại Cracovia ngày 11-11- 1945.

Sau đó, Ngài được gửi qua Rôma để học Thần học. Và năm 1948, Ngài đậu Tiến sỹ Thần học.

Trong thời gian này, vào các kỳ nghỉ hè, Ngài thường làm việc mục vụ cho người Ba Lan tại Pháp, Bỉ và Hòa Lan. Vào năm 1953, Ngài trình một luận án Tiến sỹ nữa tại Ba Lan. Ngày 04.7-1958, Ngài được cử làm Giám mục phụ tá Cracovia. Ngày 13-01- 1964, làm Tổng Giám mục Cracovia. Ngày 26-6- 1967, được nâng lên tước Hồng Y. Khi ĐGH. Gioan-Phaolô I qua đời, Ngài đắc cử Giáo Hoàng ngày 16-10- 1978, nhậm chức ngày 22-10- 1978, lấy Tông hiệu là Gioan-Phaolô II.

 3.2. Sơ lược sự nghiệp.  Ngài là Vị Giáo hoàng thứ 264 của Giáo Hội Công Giáo và là người Ba Lan duy nhất đến nay (2016) và là Giáo Hoàng đầu tiên không phải người Ý từ thế kỷ XVI (ĐGH.Adrian VI 1522-1523) người Hòa Lan. Ngài nổi tiếng ngay từ đầu triều Giáo Hoàng khi kêu gọi mang lại niềm vui và bình an cho mọi người khi nói: “Đừng sợ!”. Sau này người ta tìm ra hai chữ này được dùng nhiều lần trong Kinh Thánh Cựu ước cũng như Tân Ước. Khi Truyền tin cho Đức Maria, sứ thần nói: “Thưa bà Maria, xin đừng sợ…” (Lc 1.30). Sứ thần báo tin mừng Chúa Giáng sinh cho các người chăn chiên: “Anh em đừng sợ” (Lc 2.10). Khi Chúa sai các môn đệ đi rao giảng và dặn các ông: “Vậy anh em đừng sợ người ta. Anh em đừng sợ kẻ giết thân xác..” (Mt 10,26.28). Khi Đức Giêsu đi trên mặt biển đến với các môn đệ. Các ông hoảng sợ, Ngài nói: “Cứ yên tâm, Thày đây, đừng sợ”.(Mt 14,27) v.v…

Khi còn là Giám mực Ngài tham dự Công đồng Vatican II (1962-1965), đóng góp quan trọng trong việc soạn thảo Hiến chế Gaudium et Spes. Ngài là thành viên 05 Thượng Hội đồng Giám mục. Ngài có nhiều cái đầu tiên và duy nhất: Đến thăm 104 quốc gia. Hơn bất cứ Vị lãnh đạo nào trên thế giới. Đi 700.000 dặm, bằng 28 lần vòng quanh trái đất hay 03 lần lên mặt trăng.

Thiết lập ngoại giao với Ítraen. Đức Đạt Lai Lạt Ma gặp Ngài 08 lần, nhiều hơn bất cứ lãnh đạo nào. Ngài thoát chết trong vụ mưu sát ngày 13-5- 1981 như một phép lạ của Đức Mẹ Fatima.

Ngài đến thăm và nói lời tha thứ cho kẻ ám sát mình. Ngài là Vị Giáo Hoàng của những kỷ lục: Kỷ lục đi xa. Kỷ lục gặp gỡ. Kỷ lục diễn văn. Kỷ lục phong thánh: cử hành 147 lễ phong Chân phước gồm 1338 Vị. 51 lễ phong Thánh gồm 482 Vị, trong đó có 117 Vị Thánh Tử vì đạo tại Việt Nam ngày 19-6- 1988 tại Rôma.Tuyên phong Thánh nữ Têrêxa Hài Đồng Giêsu là Tiến sỹ Hội Thánh.

Chủ tọa 15 Thượng Hội đồng Giám mục. Ban hành 14 Thông điệp,15 Tông huấn, 41 Tông hiến và 45 Tông thư. Ban hành cuốn Giáo luật Hội Thánh Công Giáo. Xuất bản 05 cuốn sách :

Bước qua ngưỡng cửa hy vọng (10-1994); Hồng ân và mầu nhiệm, kỷ niện 50 năm Linh mục (11-1996) v.v…

Ngài là Giáo Hoàng của Đức Mẹ với khẩu hiệu Totus tuus (Tất cả của con là của Mạ. Con hoàn toàn thuộc về Mẹ). Ngài lần chuỗi Mân Côi hàng ngày. Mỗi thứ bảy đầu tháng, Ngài lần hạt chung với giáo dân tại Hội trường Phaolô VI. Đối với các Vị Giám mục hành hương Rôma năm 2000, Ngài mời chị Luxia (một trong 03 trẻ được Dức Mẹ hiện ra tại Fatima năm 1917 còn sống) đọc kinh Mân Côi. Chị đọc một bè bằng tiếng Bồ đào nha. Ngài và các ĐGM đọc một bè bằng tiếng Latinh. Ngài viết hai Thông điệp lớn về Đức Mẹ: TĐ. Redemptoris Mater (Mẹ Đấng CứuThế) và đặc biệt vào tháng 10/2002 nhân kỷ niện 25 năm triều đại Giáo Hoàng của Ngài, Đức Gioan-Phaolô II ban hành TĐ.Rosarium Virginis Mariae (Kinh Mân Côi kính Đức Trinh Nữ Maria). Ngài đã thêm 05 Sự Sáng vào Kinh Mân Côi và công bố Năm Mân Côi từ tháng 10-2001 – 10-2002.

Ngài Truyền giáo không mệt mỏi. Lập ngày Giới trẻ thế giới từ 1985 với 19 cuộc họp mặt giới trẻ quy tụ hàng triệu bạn trẻ trên toàn thế giới. Ngài tổ chức Đại hội gia đình thế giới từ 1996.

Ngài cử hành Đại Năm Thánh 2000 và lên tiếng xin lỗi những sai lầm của Giáo Hôl Công Giáo trong quá khứ.

3.3. Hoạt động Đại Kết. Tiếp nối công cuộc Đại Kết của các Vị tiền nhiệm: Gioan XXIII và Phaolô VI, Đức Gioan-Phaolô II là Vị Giáo Hoàng đầu tiên đến thăm Anh quốc, thăm Đền thờ Hồi giáo tại Syria, giảng trong một buổi lễ tai nhà thờ Tin Lành ở Áo năm 1983. Vào Đại Hội đường Do Thái tại Rôma năm 1986. Thăm Rumania năm 1999. Đây là lần đầu tiên một Vị Giáo Hoàng Vatican thăm một nước Chính Thống giáo Đông Phương từ thời ly giáo năm 1054.

Ngài đối thoại thành công với người Do Thái và đại diện các tôn giáo bằng việc mời họ đến cầu nguyện cách đặc biệt cho hòa bình thế giới tại Assisi (Ý)

ĐGH.Gioan-Phaolô II qua đời tại Rôma lúc 21g37 đêm thứ bẩy 02-4- 2005 trước ngày Chúa nhật kính Lòng Chúa Thương Xót. Triều đại Giáo Hoàng 28 năm của Ngài (từ 16-10- 1978 – 02-4- 2005) dài thứ hai sau ĐGH. Piô IX lâu 32 năm (1846-1878). Có hơn 03 triệu người đến Rôma kính viếng di hài Ngài được quàn tại Vương Cung Thánh đường Thánh Phêrô. Lễ an táng Ngài vào ngày 08- 4-2005.

Ngày 28-4- 2005, ĐGH.Biển Đức XVI đã miễn chuẩn thời gian chờ đợi 05 năm sau ngày qua đời để khởi sự làm thủ tục phong Chân phước và phong Thánh cho Ngài. Thủ tục này được mở ngày 28-6- 2005 do ĐHY Ruini, Tổng đại diện giáo phận Rôma. ĐGH.Biển Đức XVI đã cử hành lễ phong Chân phước cho Ngài vào ngày 01-5- 2011. Và ĐGH. Phanxicô cử hành lễ phong Thánh cho Ngài và ĐGH.Gioan XXIII vào 10 giờ sáng Chúa nhật 27-4- 2014, lễ Lòng Chúa Thương Xót.

Ngày 27-4- 2014 là ngày Chúa nhật đặc biệt với 04 Vị Giáo Hoàng. Hai Vị còn sinh tiền và hai Vị được phong Thánh. Và ngày 19-10- 2014 ĐGH. Phaolô VI được phong Chân phước nữa.

  1. REUTERS1814277_ArticoloĐGH. Phanxicô (03-2013 – đương nhiệm)

 

4.1. Vài dòng tiểu sử. Đức Phanxicô tên thật là Jorge Mario Bergoglio, sinh tại Buenos Aires, Argentina (Nam Mỹ) ngày 17-12- 1936, là Hồng y Tổng Giám mục Tgp. Buenos Aires, trước khi được bầu làm Giáo Hoàng thứ 266 của Giáo Hội Công Giáo ngày 13.03 2013.

4.2. Hoạt động Đại Kết. Từ ngày lên ngôi Giáo Hoàng, Đức Phanxicô đã hoạt động tích cực và có hiệu quả cho công cuộc Đại Kết. Tin của hãng Zenit ngày 29-9- 2016 ghi lại cuộc phỏng vấn ĐTGM.Bruno Forte, một trong các đại diện của Giám mục Ý, người rất nhiệt huyết trong việc

Đại Kết đã diễn tả sự hài lòng về những kết quả đã đạt như sàu: “Hòa giải” giữa Giáo Hội (GH)

Chính Thống và GH. Công Giáo đang gấn hơn. Trong phiên họp khoáng đại lần thứ 14 của Ban Hỗn Hợp về đối thoại Thần học giữa GH Chính Thống và GH Công Giáo kết thúc vào cuối tuần rồi (22-9- 2016 ) đã đạt thêm một bước trong tiến trình hòa giải. ĐTGM Bruno của Chieti-Vasto, nơi tổ chức cuộc họp Đại Kết đã tin tưởng vào điều này. Đặc biệt thỏa thuận về quyền tối thượng và về Thượng Hội đồng, biểu trưng một sự tiến bộ đáng khích lệ, hầu như cả thập kỷ bị kẹt trong phạm vi của các cuộc họp này. Mãi từ năm 2007 đến nay, chẳng có một văn bản nào được phát hành. Sự thánh công của năm, nay gần như là do ảnh hưởng của cuộc gặp gỡ quan trọng giữa ĐTC. Phanxicô và ĐTP. Chính Thống của Mátxcơva và toàn Nga tại Cuba vào ngày 11-2- 2016 vừa qua. Chỉ còn một “điểm tối” trong cuộc họp khoáng đại gần đây là việc bỏ phiếu trắng của Chính Thống Georgia về văn bản cuối cùng, trong khi sự bất đồng tiếp tục về Uniates, mặc dù nó “cũng không được nhấn mạnh” theo như ĐTGM Forte nhận định. Được hỏi, thưa Đức Tổng, Đâu là những lãnh vực ý nghĩa nhất đã đạt được tại Chieti giữa GH Công Giáo và GH Chính Thống về quyền tối thượng và về Thượng Hội đồng? Đức Tổng Forte trả lời : Chúng tôi đã đi tới được một văn bản chung về chủ đề quyền tối thượng và Thương Hội đồng. Mãi từ năm 2007 tại Ravenna đã không có kết quả, rồi tới các cuộc họp tại Cyprus, rồi Vienna, Amman được tổ chức trong nhiều năm cũng không đi đến được sự thống nhất. Cuối cùng, lần này chỉ còn có GH Chính Thống Georgia bỏ phiếu trắng về vấn đề này. Đây là một kết quả quan trọng.

Zenit : (Z)- Cách chung, thưa đâu là những điều thống nhất giữa cóc GH khác nhau? Đức Tổng Forte ; (ĐTF) – Điều quan trọng đã được xác định là người đầu tiên và đứng đầu (sử dụng ngôn ngữ của khỏa 34 của các Tông đồ, rất quan trọng đối với Chính Thống) không chỉ là tại GH đia phương (Giám mục) và tại cấp độ vùng (Thượng Phụ), nhưng ở cấp độ phổ quát, và nó đã được nhìn nhận rằng: trong việc hiệp thông phổ quát của các GH, vai trò đứng đầu này phù hợp với Giám mục Rôma, là người đầu cùa các GH trong thiên niên kỷ đầu tiên, khi Đông và Tây còn hiệp nhất.

– Z:  Rồi, thưa Đức Tổng, vậy đâu là những bất đồng còn tồn tại? – ĐTF : Điều khó khăn đối với Chính Thống đó là việc chấp nhận quyền phổ quát trực tiếp và ngay lập tức của ĐTC.đối với toàn thể Giáo Hội. Phải, họ nhìn nhận rằng trong thiên niên kỷ thứ nhất, quyền điều phối, quyết định tập trung ở Rôma đối với cả Giáo Hội Đông Phương.

– Z : Đức Tổng nghĩ thế nào về sự bất đồng của Ucraina về “Uniates”? – ĐTF : Câu hỏi thì tinh tế, nhưng không được nhấn mạnh. Mỗi Giáo Hội dù gì đi nữa, khi hiệp thông với Rôma đều được tôn trọng. – Z: Hội nghi Chieti đã diễn ra bảy tháng sau cuộc gặp gỡ lịch sử giữa ĐTC.Phanxicô và ĐTP. Kirill. Sự kiện lịch sử này ảnh hưởng thế nào trong những ngày vừa qua, thưa Đức Tổng? – ĐTF: Những cuộc họp vừa qua chắc chắn (có chịu) ảnh hưởng rất lớn từ bầu khí huynh đệ đã được sống, cũng như ý muốn có sư đồng thuận.

– Z : Như vậy sau cả thiên niên kỷ (1000 năm), giờ đây chúng ta có thể nói rằng : sự hòa giải giữa hai GH. đang tiến tới rất gần phải không,thưa Đức Tổng ? – ĐTF: Tôi thật sự nghĩ thế. Con đường vẫn còn dài,nhưng khi những khuôn mẫu của sự nối kết giữa Thượng Hội đồng và quyền tối thượng chắc chắn mở ra một cách thức hiệu quả. (Bài của Minh Tuấn, SDB).

Bản tin việc GH. Công Giáo và GH. Anh Giáo cầu nguyện chung với nhau của vietcatholic/ Nguyễn Long Thao ghi :

Lần đầu tiên ĐGH.và ĐTGM. Anh Giáo công khai cầu nguyện chung : Kể từ năm 1534 là năm GH. Anh Giáo tách rời khỏi GH. Công Giáo, thì đây là lần đầu tiên một Vị Giáo Hoàng Công Giáo và ĐTGM. Anh Giáo có buổi cầu nguyện chung với nhau một cách công khai. Sau đó, vào ngày thứ năm 06-10- 2016, ĐTGM.Canterbury, Justin Welby của Anh Giáo sẽ gặp gỡ riêng ĐGH. Phanxicô tại Tòa Thánh Vatican. Từ trước tới nay, ĐGH. Phanxicô và ĐTGM. Canterbury đã từng gặp nhau 04 lần, lần gặp gỡ mới nhất là vào tháng 9-2016, hai Vị gặp nhau trong cuộc hội thảo liên tôn được tổ chức tại Assisi, Ý…

Công Giáo và Tin Lành hòa giải với nhau. Tờ Le Figaro (Phá) chú ý đến chuyến đi lịch sử của ĐGH. Phanxicô tới Thụy Điển để tham dự lễ kỷ niệm 500 năm ngày ra đời của phong trào Cải Cách, dẫn đến sự (ra) đời của đao Tin Lành. Đỉnh điểm của chuyến đi này là việc GH.Công Giáo và GH. Tin Lành Luther ra tuyên bố chung: “Chấm đứt hoàn toàn tình trạng không đội trời chung” giữa hai phía, kéo đài từ hàng thế kỷ nay.

Trong tuyên bố này, hai GH. cam kết phối hợp các hoạt động nhân bàn và “từ bỏ hoàn toàn sự thù hận và bạo lực trong quá khứ vá hiện tại, đặc biệt là những gì được thể hiện nhân danh tôn giáo”. GH. Luther chỉ chiếm 10% tín đồ Tin Lành toàn thế giới, nhưng có vai trò là “hạt nhân lịch sử” của đạo Tin Lành. Chủ tịch Liên đoànTin Lành nước Pháp Francois Clavairoly nhận xét “sáng kiến của Giáo Hoàng  Phanxicô mở ra một viễn cảnh các bên thừa nhận những đóng góp về thần học của nhau. Ông hy vọng trong tương lai GH.Công Giáo sẽ thừa nhận các đóng góp của Mục sư Luther. Lãnh đạo Liên đoàn Tin Lành Pháp ca ngợi ĐGH. đã có một thái độ thân thiện, thay vì tự coi mình là người “bề trên” hay “ở trung tâm” thế giới.

Ngày 31-10- 2016, ĐGH.Phanxicô đến Thụy Điển dự lễ kỷ niệm ngày Cải Cách từ giữa thế kỷ XVI . Các buổi cầu nguyện này sẽ kéo dải một năm, kỷ niệm ngày ông Martin Luther (nguyên là một Linh mục Công Giáo dòng Thánh Augustinô) viết 95 chủ đề Cải Cách vào năm 1517. ĐGH. đến Thụy Diển trước hết là bổn phận tình cảm đối với các đại diện giáo phài Tin Lành trên toàn thế giới, nói lên tình anh em Kitô hữu trong buổi lễ Đại Kết ở nhà thờ chính tòa Lund.Theo các nhà tổ chức :GH.Công Giáo và Liên Hiệp giáo phái Luther toàn thế giới, thì đây là lúc chúng ta đang sống ở “thời Đại Kết”, để cùng nhau làm việc,.. rao giảng Phúc Âm.

Ngày 01-11- 2016, ĐGH. dâng một thánh lễ cho các tín hữu Công Giáo ở Thụy Điển, vì Ngài đến đây không chỉ để đối thoại Đại Kết, mà còn như một Mục tử đến với đoàn chiên của mình.

Tại Thụy Điển hiện nay : – Luther có 6,2 triệu tín hữu (62% dân số). Giữ đạo : 01%. – Giáo Phái Phúc Âm có 300.000 tín hữu (03% dân sồ),. Đa số giữ đao. – GH. Công Giáo có 113.000 tín hữu, nhưng có đến 200.000 tín hữu đi lễ. (2% dân số). Đa số giữ đạo. – GH. Chính Thống có 150.000 tín hữu. Cuộc gặp giữa ĐGH.Phanxicô và GH.Tin Lành Luther cũng như thánh lễ ngày 01.11.2016 là sự kiện lịch sử chưa từng có tại Thụy Điển.

Đạo Tin Lành Luther vẫn chiếm đa số, nhưng từ hàng chục năm nay, số tín hữu giảm. Các Đền thờ trống rỗng (trống vắng). GH. Phúc Âm và GH. Công Giáo với số tín hữu rất thiểu số,(rất ít) nhưng đa số giữ đạo Số ơn gọi gia tăng. Các Tu viện Công Giáo không còn chỗ.

Như vậy là cả ba Vị Giáo Hoàng Đại Kết đã qua đời đều được tôn phong Hiển Thánh và Chân Phước năm 2014. Và trong năm 2016 này Đức Phanxicô đã gặp gỡ Đại Kết được với ba GH. Kitô khác là: Chính Thống, Anh Giáo và Tin Lành Luther.

Lạy Mẹ Maria, Mẹ Giáo Hội và là mẹ của Lòng Thương Xót. Xin cầu cho chúng con. Lạy các Thánh Giáo Hoàng Đại Kết.Xin cầu cho công cuộc Đại Kết của các Giáo Hội Kitô đạt được những kết quả nhiều hơn nữa như lòng Chúa mong muốn.

Thạch Vinh

 

13-11- 2016, kính trọng thể các Thánh Tử vì đạo tại Việt Nam trong Năm Thánh Lòng Chúa Thương Xót.