Lễ Chúa Thăng Thiên

Đăng ngày

 

LỄ CHÚA THĂNG THIÊN

                                                                                               Thạch Vinh

  1. Tìm hiểu thánh lễ: 17. Cấu tạo và nội dung của lời nguyện

Các lời nguyện trong Sách Lễ Rôma đều kết cấu giống nhau. Thường thấy có ba phần : phần ngỏ lời, phần cầu xin và phần kết thúc.

Phần ngỏ lời thường hướng về Chúa Cha bằng cách dùng những tiếng vắn tắt: «Lạy Thiên Chúa» hoặc «Chúa toàn năng» hoặc «Chúa toàn năng và từ bi…». Theo khuynh hướng tự nhiên giáo dân thường ngỏ lời cầu nguyện với Chúa Kitô. Phụng vụ cũng chiều theo khuynh hướng đó. Chúng ta thấy câu “Xin Chúa thương xót” là ngỏ lời với Chúa Kitô. Câu dân chúng tung hô sau lời truyền phép cũng vậy . Lúc hiệp lễ cầu “ Lạy Chiên Thiên Chúa” và những Kinh Nguyện dọn mình hiệp lễ cũng thế. Tuy nhiên, từ căn bản, thánh lễ vẫn hướng về Chúa Cha, qua Chúa Con làm trung gian trong sự hợp nhất Chúa Thánh Thần.

Phần ngỏ lời này đôi khi cũng dài hơn, dịp lễ trọng hoặc dịp kính một vị thánh, lời cầu xin sẽ dựa vào một lý do, mà lý do này nằm trong câu giải thích ở phần ngỏ lời. Ví dụ : “Chúa đã lấy ánh vinh quang phục sinh mà soi sáng đêm cực thánh này…” “ Chúa đã ban cho nhân loại ơn cứu độ muôn đời, nhờ việc Đức Trinh Nữ Maria thụ thai…”. Lời nguyện lễ Phục sinh và lễ 01 tháng giêng. )

Phần cầu xin thường rất tổng quát, lý do là vì, như đã nói trên, sau lúc thinh lặng, sau lời mời  gọi, mỗi người đã phát biểu thầm những ý xin riêng rồi. Có người hỏi:  tại sao không có những lời  nguyện rõ hơn, linh động hơn? Nhưng như vậy thì không còn thích hợp cho việc cầu nguyện chung nữa. Để có thể phát biểu thay cho mọi người , để khỏi chú ý riêng đến những lời cầu xin quá hẹp hòi, hoặc quá sốt sắng không hợp với trình độ đạo đức của cả cộng đồng, phụng vụ đã tự hạn chế để chỉ dùng những công thức có vẻ dửng dưng và trừu tượng, và đó cũng hợp với tinh thần «một vừa hai phải» của Phụng vụ Rôma.

Trong Sách Lễ  mới, nhiều lời nguyện đã được sửa đổi hoặc thay thế. Người ta đã muốn tránh những công thức quá tầm thường hoặc muốn bỏ những lời cầu xin không còn đúng với sự thực bây giờ nữa. Chẳng hạn, ngày trước nhiều lời nguyện trong Mùa Chay nhấn mạnh đến việc ăn chay, mà nay chúng ta không bị buộc nữa, trừ khi tự đi muốn. Hay là trước kia có những lời nguyện cầu xin cho được ơn biết khinh chê mọi sự trần gian, khiến người ta dễ hiểu lầm đây là một thứ đạo muốn trốn nợ đời .

Những lời nguyện trong Sách lễ bề ngoài có vẻ dửng dưng, nhưng nội dung cũng chứa đựng những kho tàng đạo đức mà ta phải cố gắng mới khám phá ra. Chỉ nghe một lần trong khi cử hành thánh lễ thì không đủ . Cần phải bình tĩnh suy đi gẫm lại thì mới thưởng thức được tất cả những cái ngon lành trong đó .

Phần kết thúc đệ trình những lời cầu xin lên Chúa Cha nhờ Chúa Con là tư tế làm trung gian. Từ lâu Giáo hội vẫn sợ ảnh hưởng của bè rối Ariô ,  chỉ coi Chúa Giêsu như một vị trung gian tầm thường, kém Đức Chúa Cha. Để tránh hiểu lầm đó, Giáo hội đã thêm nhiều chữ để tuyên xưng lòng tin vào Chúa Kitô cũng là Thiên Chúa như :« Nhờ Đức Giêsu Kitô, Con Chúa, Chúa chúng con, là Thiên Chúa hằng sống hằng trị cùng Chúa, làm một với Chúa Thánh Thần muôn đời».

Câu kết này có vẻ nặng nề, nhưng bớt đi thì lại bỏ mất việc tuyên xưng Đức tin vào Chúa Kitô là Thiên Chúa. Vì thế, câu kết dài này chỉ được dùng trong lời nguyện thứ nhất là lời nguyện chính của thánh lễ, còn lời nguyện thứ hai đọc trên lễ vật, và lời nguyện thứ ba đọc sau khi hiệp lễ thì chỉ dùng câu kết ngắn:  « Nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con»

Dù dài hay ngắn phần kết thúc lời nguyện cũng mời gọi giáo dân thưa:  Amen . Chính nhờ thế mà lời nguyện do Linh mục đọc một mình, nhưng trước đó dân chúng đã cầu nguyện thinh lặng, và sau lại bày tỏ sự tham gia của mình mới trở thành lời nguyện thực sự của cả cộng đồng.

Giáo dân còn thưa Amen nhiều lần suốt trong thánh lễ, chúng tôi sẽ giải thích ý nghĩa phong phú của tiếng Amen sau, vào lúc mà người ta đọc, nhưng lại ít hiểu nghĩa của tiếng đó nhất, tức là lúc giáo dân thưa khi người trao Thánh Thể đọc : « Mình Thánh Chúa Kitô » ( số 42). Ở đây chỉ xin lưu ý rằng: « Amen không có nghĩa là « mong được như vậy», nhưng là một lời tung hô phấn khởi. Chữ Amen vừa nói lên sự đồng ý với lời cầu xin, vừa thừa nhận việc tôn vinh Chúa Kitô trong phần kết thúc lời nguyện.

 Trích trong : Tìm hiểu thánh lễ của A.M. Roguet, bản in ronéo, không ghi dịch giả

  

  1. Lời Chúa Chúa Nhật Chúa Thăng Thiên A

Ba bài đọc trích trong:

  1. Cv 1,1-11
  2. Ep 1,17-23
  3. Phúc Âm Matthêu 28, 16-20

Ý chính: 40 ngày sau phục sinh Đức Giêsu Kitô ủy thác sứ mạng cho các môn đệ rồi được rước lên trời

Bài Đọc 1    Sách Công Vụ Tông Đồ 1,1- 11

Ý chính:  Chúa phục sinh truyền cho các môn đệ sẽ là chứng nhân cho Người ở Giêrusalem, khắp miền Giuđê, Samari, cho đến tận cùng trái đất.

Tất cả những việc Đức Giê-su làm từ đầu2 cho tới ngày Người được rước lên trời. Sau Phục Sinh: trong bốn mươi ngày, Chúa đã hiện ra nói chuyện với các ông về Nước Thiên Chúa. Chúa truyền cho các ông phải ở lại Giê-ru-sa-lem, để được chịu phép rửa trong Thánh Thần.”

Khi đã nhận được sức mạnh của Thánh Thần, anh em sẽ là chứng nhân của Thầy tại Giê-ru-sa-lem, trong khắp các miền Giu-đê, Sa-ma-ri và cho đến tận cùng trái đất.”

Trao sứ vụ cho các ông rồi, Người được cất lên ngay trước mắt các ông, và có đám mây quyện lấy Người, khiến các ông không còn thấy Người nữa.  Có hai người đàn ông mặc áo trắng đứng bên cạnh các ông và nói: ” sao còn đứng nhìn lên trời? Đức Giê-su, Đấng vừa lìa bỏ các ông và được rước lên trời, cũng sẽ ngự đến y như các ông đã thấy Người lên trời.”

Phúc Âm theo Thánh Mátthêu 28, 16- 20

Ý chính:  Chúa Giêsu truyền cho các môn đệ hãy đi và làm cho muôn dân thành Môn Đệ.

Khi ấy, mười một môn đệ đi tới miền Galilê, đến ngọn núi Chúa Giêsu đã truyền cho các ông đến. Người trao sứ vụ cho các ông trước khi về trời và hứa: “ Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế”

Đây là đoạn kết thúc Phúc âm Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Mátthêu,  là buổi gặp gỡ cuối cùng của Đức Giêsu với các môn đệ  ở trần thế. Cuộc chia tay với nhiều lưu luyến nhưng tràn đầy niềm tin vì lời hứa : “ Thầy sẽ ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế”. Người truyền cho các ông: “ các con hãy đi khắp thế gian loan báo Tin Mừng cho các dân tộc, làm phép rửa cho họ…” với lệnh truyền này Giáo Hội ở mọi thời đã ra đi rao giảng Tin Mừng nước Chúa cho muôn dân, muôn nước, không kể màu da, tiếng nói; bất kể giàu nghèo, sang hèn. Biết bao thế hệ thừa sai đã đến với các nơi xa xăm đem Lời Chúa, đem tình thương của Chúa đến cho anh em mình, với tình thương mến, quý trọng : “như Thầy yêu thương anh em”.

Như vậy là sau Phục sinh 40 ngày  Đức Giêsu đã về trời, ngự bên hữu Chúa Cha. Nhưng người vẫn ở lại với con cái trần gian,  với Giáo Hội lữ hành  cho đến tận thế như lời đã hứa,  qua bí tích Thánh Thể,  qua các bí tích của Giáo Hội  và khi có  hai, ba người cầu nguyện là Thầy ở giữa”

Phúc Âm theo Thánh Mátthêu ở chương mở đầu đã nói Đức Giêsu là Emmanuen, nghĩa là Thiên Chúa ở cùng chúng ta và kết thúc Phúc Âm cũng là Emmanuen “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” ( Mt 28,20)

Bài đọc 2 : Trích thư Êphêsô 1, 17-23

Ý chính : Thiên Chúa đã đặt Đức Kitô ngự bên hữu Người trên trời.

Nhờ Thần Khí khôn ngoan và mạc khải của Thiên Chúa làm cho anh em nhận biết Người. Xin Người mở trí soi lòng cho anh em tại Êphêsô thấy rõ đâu là niềm hy vọng anh em đã nhận được, đâu là gia nghiệp vinh quang phong phú anh em được chia sẻ cùng các thánh, đâu là quyền lực vô song lớn lao Người đã thi thố cho chúng ta là những tín hữu. Đó chính là sức mạnh toàn năng đầy hiệu lực, mà Người đã biểu dương nơi Đức Kitô, khi làm cho Đức Kitô chỗi dậy từ cõi chết, và đặt ngự bên hữu Người trên trời. Người đã tôn Đức Kitô lên trên mọi quyền lực thần thiêng, Thiên Chúa đã đặt tất cả dưới chân Đức Kitô và đặt Người làm đầu toàn thể Hội Thánh; mà Hội Thánh là thân thể Đức Kitô, là sự viên mãn của Người.

Tóm lại ba bài đọc đều nói đến biến cố Đức Kitô được rước về trời.

Sau khi trao sứ vụ cho các môn đệ: anh em sẽ là chứng nhân cho Thầy tại  Giê-ru-sa-lem…cho đến tận cùng trái đất . Rồi Người được rước lên trời trước mắt các ông ( Bài đọc 1   Cv 1,1-11)

Thầy đã được trao toàn quyền trên trời dưới đất.  Anh em hãy đi làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ… thầy ở cùng anh em mỗi ngày cho đến tận thế (Phúc Âm Ga 28, 16 – 20)

Thiên Chúa đã đặt Đức Kitô ngự bên hữu Người trên trời…. Và đặc Người làm đầu Hội Thánh, mà Hội Thánh là thân thể Đức Kitô ( Bài đọc 2    Ep 1, 17-23)

Tham khảo : NS. Nhịp sống Tin Mừng số 5 tháng 5-2017

22-5-2017 tháng Hoa Kính Đức Mẹ trong Năm Thánh Đức Mẹ Fatima.