CHÚA NHẬT XIII THƯỜNG NIÊN

Đăng ngày

  1. Tìm hiểu thánh lễ : 20. Mở rộng kho tàng Sách Thánh

Công đồng Vatican II đã diễn tiến trong một bầu không khí đại kết lạ lùng, trước hết là vì ngay từ những phiên họp đầu tiên về phụng vụ, Công đồng đã xác nhận rằng Lời Chúa có một địa vị tối thượng trong đời sống, trong Đức tin và trong Kinh nguyện của Hội Thánh. Do đó, đã gây được cảm tình với anh em Tin Lành. Hiến chế về Phụng vụ (số 24 ) nói rằng : không những Phụng vụ dùng Kinh Thánh trong các bài đọc, mà còn dùng các lời lẽ trong Kinh Thánh; hơn nữa, điều mà ta khó thấy hơn nhưng có lẽ lại quan trọng hơn. Phụng vụ mượn «cái đà phấn khởi của Kinh Thánh, và ý nghĩa của các động tác và biểu hiện trong Phụng Vụ cũng chính do Kinh Thánh mà có.  Do đó, Hiến chế kết luận:  « Muốn xúc tiến việc canh tân, phát triển và thích nghi Phụng vụ, thì phải cổ vũ cho ai nấy yêu chuộng Kinh Thánh cách đậm đà sống động, như thấy trong các truyền thống phụng vụ Đông phương cũng như Tây phương »

Trong các phương thế thực hành để « cổ võ cho ai nấy yêu chuộng Kinh Thánh cách đậm đà sống động », Hiến chế có chỉ dẫn rằng : « trong các cuộc cử hành Phụng Vụ, sẽ liệu sao để các bài đọc Kinh Thánh được dồi dào hơn, thay đổi hơn và thích hợp hơn (số 35). Vì thế, trong Thánh Lễ «để dọn cho các tín hữu một bàn ăn Lời Chúa dồi dào hơn, kho tàng Kinh Thánh sẽ được mở rộng hơn, để trong khoảng một số năm nhất định, giáo dân được nghe đọc phần quan trọng hơn trong Kinh Thánh (số 51).

Để thi hành chỉ thị này, bộ Sách các bài đọc đã được phát hành, mà ai cũng thấy ngay được là rất dồi dào.

Chúng ta sẽ không phân tích tất cả các sắp đặt trong bộ sách đó, nhưng chỉ nói đến những đặc tính đáng lưu ý nhất. Mỗi ngày trong năm Phụng vụ đều có bài đọc riêng, sắp đặt theo hai tiêu chuẩn khác nhau: 34 Chúa Nhật sau lễ Hiển Linh và sau lễ Hiện Xuống và các ngày trong tuần của thời kỳ này ( cũng gọi là mùa Thường niên) đều có các bài đọc trích liên tục hoặc gần như liên tục từ Kinh Thánh : các bản văn được lựa chọn không tùy theo nội dung mấy, nhưng chỉ cốt giúp cho tín hữu có một ý niệm khá đầy đủ và đồng đều về các sách chính trong Kinh Thánh.

Trong những thời kỳ quan trọng của năm Phụng Vụ như mùa Vọng -Giáng Sinh -Hiển Linh- mùa Chay- mùa Phục Sinh, các bài đọc Kinh Thánh đều được lựa chọn cốt để làm sáng tỏ mầu nhiệm cử hành trong thời kỳ đó. Các lễ lớn (trọng) cũng vậy. Các Chúa nhật trong tất cả các thời kỳ phụng vụ đều có các bài đọc được phân phối theo một chu kỳ ba năm.  Lý do trước hết phải làm như vậy là để giáo dân được nghe đọc phần quan trọng hơn trong Kinh Thánh . Nhờ phân chia trong thời gian lâu như vậy, mà các giáo hữu dù chỉ dự lễ Chúa nhật, cũng được nghe hầu như toàn bộ Phúc Âm. Mặt khác, điều đó cũng hợp với con người thời đại chúng ta, thường cảm thấy thời gian qua rất mau. Đối với một giáo dân thời xưa, cứ mỗi năm nghe dụ ngôn người xứ Samaria tốt lành hay dụ ngôn người quản lý khôn khéo thì cũng là cách xa rồi, nhưng đối với người thời nay thì gần quá, vì người ta cảm tưởng là một năm qua đi mau hơn xưa ( điều này chỉ đúng với người lớn, nên có lẽ phải tính chuyện có cuốn bài đọc khác cho trẻ em).

Sau nữa, kho tàng Kinh Thánh còn được khai thác nhiều hơn bằng việc lấy lại truyền thống xưa của Giáo Hội Rôma và đọc 3 bài đọc trong các Chúa Nhật và lễ lớn (trọng).

Trước hết,  một bài đọc Cựu Ước ( trừ mùa Phục sinh thì bài đọc lấy trong công vụ tông đồ vì mầu nhiệm Phục Sinh  và Hiện Xuống đã mở đầu cho một kỷ nguyên mới); rồi một  bài Thánh thư, sau hết là bài Phúc Âm.

Thoạt tiên, có người có thể nghĩ rằng: đọc 3 bài Kinh Thánh là một cái gì nặng nề và kéo dài thánh lễ. Những ai có lý do quan trọng đã coi đó là một gánh nặng nề thì có thể chỉ đọc hai bài thôi, mà bài thứ hai luôn luôn phải là Phúc Âm. Nhưng kinh nghiệm cho thấy rằng, đọc cả 3 bài cũng không mấy nặng nề như người ta tưởng đâu . Trong một cuộc phỏng vấn hai linh mục ở hai giáo xứ khác nhau, chúng ta thấy ý kiến như sau :

Hỏi : Đọc 3 bài thay vì 2, chắc thánh lễ kéo dài hơn. Ở xứ cha, thực sự lễ có lâu hơn không?

Đáp: Lễ lâu hơn chừng 3, 4 phút nhưng không ai cảm thấy mấy: lễ đọc có giảng lâu chừng 45 phút ; lể hát thì 1 giờ …Các bài trong sách bài đọc không dài mấy và Kinh Nguyện Thánh Thể thì ngắn hơn. Dầu sao, không thấy giáo dân phàn nàn vì lễ lâu quá.

Hỏi : Thật đã khó mà làm cho giáo dân «nuốt nổi» phần Phụng Vụ Lời Chúa, vì bản văn các Thánh thư, và đôi khi cả Phúc Âm nữa , thường khó hiểu. Nay còn đọc thêm một bài đọc nữa, có phải là càng khó hơn không ?

Đáp: Đúng thế . Trong sách bài đọc mới, không phải bài nào cũng dễ hiểu. Nhưng Lời Chúa thế nào thì phải giữ nguyên như vậy . Linh mục chúng tôi có vất vả hơn vì sẽ phải học hỏi thêm về Kinh Thánh. Chúng tôi gặp nhiều bài ít quen thuộc nhất là trong Cựu Ước . Nhưng việc học hỏi đó lại làm giàu thêm cho mình không có gì đáng phàn nàn cả.

Còn giáo dân, nhất là lúc đầu, thường cảm thấy các bản văn khó hiểu, nhưng dần dần sẽ quen. Có nhiều người rất thích Sách bài đọc mới vì họ khám phá ra nhiều bản văn rất hay, nhất là Cựu Ước. Tuy nhiên, luôn luôn cần phải giải thích. Linh mục nào phải giảng, cũng nên sửa soạn và nói mấy lời chỉ dẫn trước mỗi bài đọc.

Trích:  Tìm hiểu thánh lễ của A.M. Roguet bản in ronéo, không ghi dịch giả

  1. Lời Chúa Chúa nhật XIII thường niên: Ba bài đọc trích trong :
  2. Trích sách 2 Vua 4, 8-11. 14-16a
  3. Trích thư Rôma 6, 3-4. 8-11
  4. Phúc âm theo thánh Mátthêu 10,37- 42

Ý chính: Từ bỏ mình để theo Đức Kitô . Và tiếp đón người của Thiên Chúa là tiếp đón Đức Kitô.

  • Bài đọc 1: Trích sách 2 Vua 4, 8-11. 14- 16a.

Ý chính: tiếp đón người của Thiên Chúa.

Ngôn sứ Êlisa đi qua miền Sunêm. Ở đó có một phụ nữ giàu sang. Bà giữ ông lại dùng bữa. Từ đó, mỗi lần đi qua đây ông đều ghé vào dùng bữa, đáp lại tính hiếu khách của chủ nhà. Bà này còn nói với chồng làm một căn phòng nhỏ trên lầu, có giường, có bàn ghế và đèn cho ông dùng. Như thế khi nào đến nhà bà, ông sẽ lui vào đó nghỉ ngơi.

Thấy bà chủ có lòng hiếu khách, lo lắng Một hôm ngôn sứ đến đó, ông lui vào phòng và nghỉ ngơi ở đấy.

Thấy bà chủ nhà có lòng hiếu khách, lo lắng bận rộn cho thầy trò ngôn sứ. Ông nói  với tiểu đồng: “Nên làm gì cho bà ấy ?” Tiểu đồng đáp : “Tội nghiệp bà ấy không có con trai mà chồng bà thì đã già? Ông Êlisa bảo : “Đi gọi bà ấy: Nó đi gọi bà, bà đến đứng ngoài cửa. Ông Êlisa nói: “ Vào thời kỳ này, vào độ này sang năm bà sẽ được bế con trai” . Quả nhiên bà có thai và năm sau …bà sinh con trai . Ngôn sứ Êlisa đã cầu nguyện và bà đã được như ý sở cầu.

 Phúc âm theo Thánh Mátthêu 10, 37- 42

Ý chính:Từ bỏ mình để theo Đức Giêsu.Ai tiếp đón anh em là tiếp đón Thầy

Chúa Giêsu không chỉ ngỏ lời với những nhà truyền giáo hay những vị được giao một sứ mạng phi thường mà thôi. Tất cả chúng ta phải thoát ly khỏi những vương vấn làm cho ta quá lệ thuộc vào gia đình và những người thân . Ai yêu mến Chúa Giêsu sẽ đủ sức mạnh để thoát ra khỏi những ràng buộc cầm giữ các thành viên trong gia đình ở mức sống đạo an phận thủ thường .

“ Ai yêu cha mẹ hơn thầy, thì không xứng với thầy. Ai yêu con trai con gái hơn Thầy thì không xứng với Thầy. Ai không vác thánh giá mình mà theo Thầy, thì không xứng với Thầy…”

Chúa cũng dạy: “ Ai tiếp đón anh em là tiếp đón Thầy, và ai đón tiếp thầy là đón tiếp đón Đấng đã sai Thầy… Ai cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống dù chỉ một chén nước lã thôi, vì kẻ ấy là môn đệ của Thầy …người đó sẽ không mất phần thưởng đâu.

Chúa đã nói là làm. Và Ngài làm trước khi nói. Liên hệ trong bài đọc 1 (2V4, 8- 11.14-16a): Một bà giàu sang đón tiếp thầy trò ngôn sứ Êlisa cách trân trọng và chu đáo đã được ban thưởng ngay từ đời này. Bà hiếm muộn, không con trai, mà chồng bà thì già nên khả năng có con trai có vẻ khó. Nhưng nhờ ngôn sứ Êlisa bà đã có con trai như lòng mong ước. Chúa hứa “Ai cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống dù chỉ một chén nước lã thôi vì kẻ ấy là môn đệ Thầy, thì người đó không mất phần thưởng đâu:  vì ai đón tiếp môn đệ của Chúa là đón tiếp chính Chúa. Chúa đã đồng hóa mình với những kẻ bé mọn, nghèo hèn, bất hạnh . Vào ngày phán xét, Chúa cũng xét xử chúng ta vì những việc bác ái chúng ta làm hay không làm cho tha nhân, chứ không xét đến chức vụ đã đảm nhận, thành tích đã đạt, hay học vấn cao thấp  vv…

  • Bài đọc 2. Trích thư Roma 6,3 – 4. 8 -11.

Ý chính: Đi theo Đức Giêsu thì sẽ được cùng chết và cùng sống với Người.

Để thuộc về Đức Giêsu Kitô, chúng ta được thanh tẩy, được dìm vào nước, được dìm vào trong cái chết của Người .Vì được dìm vào trong cái chết của Người, chúng ta cũng được mai táng với Người, và Người đã được sống lại từ cõi chết nhờ quyền năng vinh hiển của Chúa Cha, thì chúng ta cũng được sống một đời sống mới.

Chúng ta tin rằng: nếu chúng ta đã cùng chết với Đức Kitô, chúng ta cũng sẽ cùng sống với Người. Chúng ta biết rằng : Khi Ðức Kitô đã sống lại từ cõi chết, thì không bao giờ  Người chết nữa. Cái chết không còn quyền chi đối với  Người.

Người đã chết là chết cho tội lỗi, và một lần là đủ. Nay Người sống là sống cho Thiên Chúa. Chúng ta cũng vậy, chúng ta hãy coi mình như đã chết đối với tội lỗi, nhưng nay lại sống cho Thiên Chúa, trong Đức Kitô Giêsu.

Tóm lại, ba bài đọc đều phục vụ một chủ đề là : Đi theo Đức Kitô là phải từ bỏ mình . Và tiếp đón người Chúa sai đi là tiếp đón chính Chúa.

Tiếp đón người của Thiên Chúa sai đi là tiếp đón chính Chúa như bà giàu sang ở Sunêm tiếp đón chu đáo và trân trọng ngôn sứ Êlisa . Bà đã được Chúa trả công bằng cách ban cho bà một con trai như lòng mong ước bấy lâu mà không được trong bài đọc 1 ( 2 Vua 4, 8-11. 14- 16a.)

 Muốn đi theo Đức Kitô Giêsu phải từ bỏ mình, thoát ly khỏi những vương vấn làm ta quá lệ thuộc vào gia đình, vào những người thân. Phải vác thánh giá mình hằng ngày mà theo.

Ai tiếp đón những môn đệ của Chúa, dù là người  nhỏ bé nhất, là tiếp đón chính Chúa.  Và ai cho một người bé mọn nhất dù chỉ một chén nước lã, là đồ uống rẻ tiền, cũng không mất phần thưởng ở đời này và ở đời sau nữa, trong bài Phúc Âm theo thánh Matthêu ( Mt 10, 37-42)

Ai đi theo Đức Kitô, nhờ bí tích Thánh Tẩy thì sẽ được cùng chết với Chúa cho tội lỗi và cũng được sống cùng Chúa trong đời sống mới trong bài đọc 2 ( Roma 6,3 – 4. 8 -11).

Tham khảo : Lời Chúa cho mọi người NXB Tôn Giáo in năm 2009

29- 6- 2017 lễ Thánh Phêrô và Phaolô, Tông đồ trong Năm Thánh Đức Mẹ Fatima.

Thạch Vinh